گپ فرهنگی


كنفرانس در مجتمع امام خمینی جامعه‌المصطفی

دریافت فایل صوتی

كلیات

ï سیره‌پژوهی بسیار شبیه سرگذشت‌پژوهی است.

ï روش تحقیق سرگذشت‌پژوهی كیفی است.

 ï بنابر این روش تحقیق در سیره‌پژوهی نیز می‌تواند كیفی باشد.

تحقیق كمی و تحقیق كیفی؟

ï سیره‌پژوهی تحقیقی هدف‌مند محور است.

تحقیقات مسأله‌محور، موضوع محور و هدفمند؟

ï طرح تحقیق در سیره پژوهی مردم‌نگاری است.

مردم‌شناسی به بررسی این سؤال می‌پردازد كه «سبك زندگی (فرهنگ) انسانهای خاص چیست؟»

اشخاص خاص = پیامبران، ائمه، اولیاء الهی، نخبگان دینی، سیاسی و اجتماعی، قهرمانان

ï سیره‌پژوهی در طرح تحقیقات مردم‌نگاری قرار می‌گیرد.

 ï ویژگی‌های مردم‌نگاری چیست؟

ـ مطالعة سبك زندگی گروه‌هایی از افراد یا الگوهای عقاید، رفتارها و فعالیتهای آنان در یك فرهنگ

ـ جستجوی نظام معنایی (جهان‌بینی) نهفته در روابط، تعاملها افراد خاص و درك الگوهای فرهنگی آنان

ـ توسعة الگوهای نظری كه در تجربه‌ها و سبك زندگی طبیعی اشخاص خاص ریشه دارند.

ـ درك و فهم معنای ذهنی رفتارهای اشخاص خاص در بستر طبیعی و دست‌نخوردة سبك زندگی آنان

ï سیره‌پژوهی به دو شاخه گذشتگان و معاصران تقسیم می‌شود.

ï سیره‌پژوهی به صورت موردی یا تطبیقی قابل انجام است.

مطالعات موردی و مطالعات تطبیقی (تاریخی و معاصر)؟

تعریف سیره‌پژوهی

ـ تفاوت سیره پژوهی و زندگی‌نامه یا سرگذشت‌پژوهی: سیره‌پژوهی در مورد افراد خاص (پیامبران، معصومان، نخبگان، قهرمانان، قدیسها،....) انجام می‌گیرد، ولی زندگی‌نامه نویسی یا سرگذشت‌پژوهی می‌تواند برای هر فردی انجام گیرد.

ـ مطالعة توصیفی سبك زندگی (بینشها، گرایشها و رفتار) افرادی خاص

ـ مطالعة تحلیلی و بررسی علّی برای پاسخگویی به چرایی در باب رفتار افراد خاص (بررسی علل رفتار افراد خاص)

مراحل تحقیق كیفی

 

 

 

 

ارزیابی داده‌ها

تحلیل داده‌ها

جمع‌آوری داده‌ها[1]

بررسی پیشینه

طرح تحقیق

كدامیك از این معیارها برای ارزیابی داده‌ها تحقیق شما مناسبت دارند؟ آیا از بیش از یك معیار استفاده می‌كنید، چرا؟

داده‌های تحقیق شما بیشتر از كدام نوع هستند و با كدام شیوة تحلیل تناسب دارند؟ آیا از بیش از یك شیوة تحلیل داده‌ها استفاده می‌كنید؟

از كدامیك از این روشها برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده می‌كنید؟ ـ چه چیزی، كجا و چگونه جمع‌آوری شوند

مطالعات اكتشافی

مصاحبه

راهبرد محقق:

شما از كدامیك از این طرحها استفاده می‌كنید، چرا؟



 

ـ موردی

تطبیق الگو

ردیابی فرایند

روایت علی

ـ مقایسه‌ای

روشهای میل

شبیه‌ترین و متفاو‌ترین طرحها

جبر بولی

تحلیل موضوعی (تماتیك)

تحلیل پدیدارشناختی[2]

تحلیل زمینه‌ای (كد‌گذاریها)

تحلیل محتوای كیفی

تحلیل روایتی

تحلیل گفتمان

تحلیل انتقادی

مشاهده

مشاركت

مصاحبه

روش گروه مركز[3]

تحلیلهای اسنادی

سنجه‌های غیرمزاحم[4]

ـ پیشینة تحقیق و پیشینة موضوع

ـ پیشینة تحقیق و منابع تحقیق

ـ كاربرد پیشینه

مردم‌نگاری

پدیدارشناسی

نظریة زمینه‌ای

روش فمینیستی

تاریخی‌ـ تطبیقی

علمی مشاركتی


جمع‌آوری داده‌ها

1.      جمع‌آوری داده‌ها در سیره‌پژوهی گذشتگان

ـ با ترکیب سیره‌ها (زندگی‌نامه‌های اشخاص خاص) و مدارک شخصی آنان مانند نامه‌ها و خاطرات شخصی می‌توان نشان داد که سبك زندگی اشخاص خاص در گذشته چگونه بوده است.

2.      جمع‌آوری داده‌ها در سیره‌پژوهی معاصران

ـ مشاهده مشاركتی

ـ مصاحبه

هدف سیره‌پژوهی

ـ درك بینشها و نحوة تلقی از جهان هستی، گرایشها، رفتار و سبك زندگی افراد خاص

ـ سیره‌پژوهی در ساخت تصویری از سبك زندگی مردم (اجتماعی) در زمان و مکانی كه شخص مورد بررسی زندگی می‌كرده است، می‌تواند مفید باشد.

ـ سیره‌پژوهی می‌تواند شرح زنده و پویایی از سبك زندگی یک شخص خاص که هرگز نمی‌توان او را ملاقات كرد، در اختیار انسانهای معاصر قرار دهد.

ـ وظیفه یک سیره‌پژوه این است که سبك زندگی اشخاص خاص را طوری بنویسد که ملموس باشد و بیشتر به بینشها و گرایشهای و اهداف اشخاص خاص اختصاص داده شده باشد تا اهداف نویسنده؛ کمتر به ارزشهای هنری نگارش و قلم‌پردازی نویسنده اهمیت دهد و بیشتر بیانگر تجربه‌های درست شخص خاص در زندگی و تفسیر وی از جهانی باشد که او در آن زندگی می‌كرده است.





[1]. هر یك از روشها می‌توانند در طرحهای شش‌گانه به كار روند، برخی از این طرحها مانند مردم‌نگاری از همه روشها و برخی مانند روش تاریخی ـ تطبیقی تنها از سنجه‌های غیرمزاحم استفاده می‌كنند.

[2]. روش نظریة زمینه‌ای و پدیدارشناسی هم طرح تحقیق و هم شیوة تحلیل هستند.  

[3]. روش گروه مركز به نوعی بحث گروهی اطلاق می‌شود كه در صدد كاوش در مورد پدیدة مورد مطالعه است. در این روش گروه روی یك بحث جمعی متمركز می‌شود تا مسألة خاصی را به بررسی بگذارد. در این روش مشاركت‌كنندگان تشویق می‌شوند با یكدیگر در مورد پدیده مورد مطالعه صحبت كرده، به تبادل نظر پرداخته، تجربه‌های یكدیگر را تفسیر كرده و نظرات خود را بیان كنند.

[4]. روشهای جمع‌آوری داده‌ها به دلیل این كه عنصر خارجی در میدان تحقیق است، به ایجاد اختلال در میدان یا پدیدة مورد مطالعه می‌انجامد. روشهای غیرمزاحم یا غیرواكنشی شامل هر گونه مطالعة رفتار انسانی است كه بر گفتگو مستقیم با افراد یا مشاهدة آنها مبتنی نباشد. این روش می‌تواند دربرگیرندة آثار فیزیكی و به جامانده از انسانها (آثار باستانی، زباله‌ها)، اسناد و مدارك مكتبوب، تصویری یا اینترنت باشد.





نوع مطلب : روش‌شناسی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :