تبلیغات
گپ فرهنگی: مجید كافی - علل غیرمعرفتی دین‌گریزی
 
گپ فرهنگی: مجید كافی
پنجشنبه 1 مرداد 1394 :: نویسنده : mkafi

مجید کافی استادیار و مدیر گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در نشست علمی «علل غیرمعرفتی دین گریزی» که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه برگزار شد؛ سخنرانی کرد.

به گزارش واحد خبر روابط عمومی و به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دائره المعارف بزرگ اسلامی، وی در ابتدا  توضیحی پیرامون عنوان نشست ارائه داد و گفت: مراد از کلمه «غیر معرفتی» در عنوان این نشست معنای عامی است که شامل دو معنا می شود یکی از آن دو، معنای روانشناسی است و مراد از آن عوامل غیر معرفتی شخصیت انسان می باشند زیرا روانشناسی ساحت انسان را به ۵ قسم تقسیم می نماید که سه ساحت آن درونی و دو ساحت آن بیرونی است. ساحات درونی افراد بینشها و گرایشها و اراده و ساحت بیرونی وی اعم از گفتار و رفتار است.

مدیر گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه  ادامه داد: از این ۵ ساحت، ساحت بینشها معرفتی تلقی می شود و آن اعم از یقین و شک و ظن و حدس و تخمین و برآورد و استدلال می باشد. ساحت گرایشها نیز شامل تمامی هیجانات و عواطف و احساسات انسان می شوند. وساحت اراده نیز شامل آرمانها و اهداف و انگیزه های انسان می باشد لذا مراد از عوامل غیرمعرفتی خدا گریزی می تواند عوامل احساسی و هیجانی و یا ارادی باشد. معنای دوم عوامل غیر معرفتی، عوامل غیر درونی است یعنی عواملی که از بیرون بر گرایش و بینش و اراده انسان تاثیرگذار است که مسائلی همچون مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی را شامل می شود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ادامه گفت: درست است که عوامل بیرونی بر خداگریزی انسانها موثرند اما این عوامل به طور مستقیم تأثیرگذار نیستند. بلکه عوامل بیرونی همچون رفتار ناشایست دینداران بر ساحات درونی انسان تاثیر نامطلوب گذاشته و آن سبب خداگریزی انسان می شود. به عبارت دیگر عوامل روانشناختی به طور مستقیم باعث افزایش دینداری یا دین گریزی می شوند اما عوامل اجتماعی با واسطه عوامل درونی باعث افزایش یا کاهش دین داری می شوند لذا اگر ایمان و اراده کسی قوی باشد عوامل بیرونی نمی تواند زیاد تاثیر گذار باشد.

مجید کافی گفت: نکته دیگر این است که دین داری یا دین گریزی یک فرایند است نه اینکه پدیده ای لحظه ای باشد. بدین معنا که انسان در مقاطع مختلف زندگی ممکن است گرایش او به دین زیاد و در مقطعی دیگر گرایش کمی نسبت به دین داشته باشد. مثلا در ماه مبارک رمضان گرایش انسان به دین داری بیشتر می شود. لذا اگر انسان در مقطعی خداگریز یا خداخواه شد بدین معنا نیست که این حال، همیشگی باشد بلکه این فرایندی است که قابل کاهش و یا ازدیاد می باشد از این روی نیاز به مراقبت شدید دارد.

کافی در ادامه یکی از عوامل معرفتی خدا گریزی را غفلت دانسته و گفت: غفلت به معنای عدم توجه به علم است و این یکی از عوامل معرفتی خداگریزی است. در روایتی از رسول اکرم ص آمده است: اما علمت ان الله یطاع بالعلم، و یعبد بالعلم و خیر الدنیا و الخره مع العلم و شرالدنیا و الاخره مع الجهل. یعنی آیا دانسته ای که اطاعت و عبادت خدا نیز به علم است و نیکی دنیا و آخرت باعلم است و شر دنیا و آخرت با جهل و نادانی. معلوم میشود خداگریزی بخاطر عدم نداشتن و غفلت کردن است. عوامل غفلت نیز اعم از وسوسه و اشتغال گناهان و ضعف بینشی و همنشینی با غافلان و اشتغال به دنیا می باشد که در روایت آمده است: حب الدنیا راس کل الخطیئه.

وی در ادامه شهوت و عدم اراده را از جمله عوامل غیر معرفتی خداگریزی دانسته و  افزود: شهوت یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی انسان است که در هر طیفی از افراد جامعه یکی از انواع شهوت غالب است. همچنین عدم اراده یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی است. ساحت اراده قویتر از ساحت گرایشها و بینشهای انسان است. اما عوامل عدم اراده یکی عدم شناخت و دیگری تضاد بینشها و گرایشات افراد (تضاد درونی) و دیگری تضاد ساحتهای بیرونی و درونی افراد(تضاد بیرونی) است. به عنوان مثال ما سه عامل اجتماعی برای معرفت افزایی افراد داریم که عبارتند از خانواده و مدرسه و رسانه که ممکن است در خانواده و یا مدرسه مطلبی به فرزند یا دانش آموز آموزش داده شود که مغایر با آموزه های رسانه باشد. این تضاد در آموزش باعث گریز از دین میشود.

وی گفت: یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی چینش ساختارهای اجتماعی است که موجب دروغ گویی و در نهایت دین گریزی افراد میشود. خداوند در قرآن کریم فرموده است: إِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ ظَالِمِی أَنْفُسِهِمْ قَالُواْ فِیمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِینَ فِی الأَرْضِ قَالْوَاْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِیهَا فَأُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءتْ مَصِیرً(النساء/۹۷) یعنی همانا كسانى كه فرشتگان آنها را در حالى كه ستمكار نفس خویشند قبض روح مى‌كنند (به آنها) گویند: در چه (حالى از نظر دین) بودید؟ گویند: ما در زمین مستضعف بودیم (ناتوان شده در جنبه ایمان و عمل). فرشتگان گویند: آیا زمین خداوند وسیع نبود تا در آن (از محیط كفر به محیط اسلام) مهاجرت كنید!؟ پس آنان جایگاهشان جهنم است و آن بد جاى بازگشتى است. مراد از مستضعف در آیه کریمه یعنی کسانی که تحت الزامهای ساختاری جامعه قرار گرفته و موجب ضعف و انجام گناهان ایشان می شود لذا ملائکه به ایشان می فرمایند مگر زمین خداوند واسع نبود که از آن منطقه و ساختار خارج شوید.







نوع مطلب : یادداشتهای روزانه، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 6 آذر 1396 05:56 ب.ظ
سلام به هر کس، در واقع برای من خوب است برای دیدن این صفحه وب، شامل اطلاعات مهم است.
سه شنبه 17 مرداد 1396 10:18 ق.ظ
Fantastic goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you're just
extremely excellent. I actually like what you have acquired here, really like what you are saying and the way in which
you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it wise.

I cant wait to read far more from you. This is really
a tremendous site.
دوشنبه 16 مرداد 1396 02:53 ق.ظ
Wow that was odd. I just wrote an very long comment but after I
clicked submit my comment didn't show up. Grrrr... well
I'm not writing all that over again. Regardless, just wanted to say
great blog!
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:39 ب.ظ
Good information. Lucky me I found your blog by chance (stumbleupon).

I have bookmarked it for later!
یکشنبه 8 مرداد 1396 01:50 ق.ظ
Thanks for sharing your thoughts on علل. Regards
جمعه 6 مرداد 1396 07:38 ب.ظ
Hi, constantly i used to check web site posts here in the early hours in the break of day, since i like
to learn more and more.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:27 ق.ظ
Just want to say your article is as surprising. The clarity in your put up is
simply cool and i can assume you are a professional
on this subject. Fine with your permission allow me to grab your feed
to stay up to date with approaching post. Thanks 1,000,000
and please keep up the rewarding work.
یکشنبه 3 اردیبهشت 1396 09:40 ق.ظ
Hi, after reading this awesome article i am also glad to share my know-how here with mates.
یکشنبه 3 اردیبهشت 1396 12:48 ق.ظ
Hi, i feel that i saw you visited my blog so i got here to return the
favor?.I'm trying to to find things to improve my website!I assume its good enough to make use of a few of your ideas!!
سه شنبه 22 فروردین 1396 04:30 ب.ظ
Appreciate this post. Will try it out.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :