تبلیغات
گپ فرهنگی: مجید كافی - مدل تحول علوم اجتماعی
 
گپ فرهنگی: مجید كافی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : mkafi
نویسندگان
برچسبها
یکشنبه 14 آذر 1395 :: نویسنده : mkafi

مخالف تولید علم هستم چون تولید علم را یک امر تاریخی و جمعی و اجتماعی می‌دانم

به گزارش دبیرخانه دائمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی دکتر مجید کافی عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در دومین نشست هم‌اندیشی روش‌های تحقیق در علوم انسانی اسلامی که ۴ آذر ۱۳۹۵ در مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد به ارائه نظریه خود پرداخت، وی در مقدمه ارائه خود گفت: به عنوان موضع باید بگویم که مخالف تولید علم هستم چون تولید علم را یک امر تاریخی و جمعی و اجتماعی می‌دانم.
وی افزود: نمی‌توان تولید علم را به یک شخص خاص منتسب کرد. علوم در طول تاریخ بوجود آمده‌اند و به مرور زمان هویت پیدا کرده‌اند. اصطلاحاتی چون فیزیک اینیشتین و جامعه‌شناسی نیچه و امثال اینها عبارات درستی نیستند. چون تلاش جمعی را به نام یک نفر تمام می‌کنند. علم هویتی تاریخی و اجتماعی دارد. لذا می‌توان گفت که در مقام تحول، امکان تولید علم وجود ندارد ولی امکان تولید یک نظریه و نظریه‌پردازی ممکن است. راه تحول در علوم انسانی و اجتماعی راه نظریه‌پردازی است. دولت‌ها و حکومت‌ها در طول تاریخ فقط می‌توانند مقدمات تحول علوم را ایجاد کنند. آن‌ها نمی‌توانند خود دست به تولید علم بزنند. انتظاری که از آنها وجود دارد ایجاد زمینه تحقق و فراهم کردن مقدمات است.
کافی در تشریح نظریه خود گفت: نگاه بنده در این نظریه، فلسفه علمی است. دغدغه من در ایجاد یک نظام معرفتی منسجم که اشکالی به آن وارد نباشد نیست. برخی در توضیح نظام معرفتی خود، به هر سوالی پاسخ می‌دهند. اما این نظام معرفتی هیچ وقت نمی‌تواند مسائل اجتماعی را حل کند. لذا دغدغه اینجانب ارائه یک نظام معرفتی نیست بلکه مسائل اجتماعی است. آنچه که در کف خیابان‌های جامعه در حال وقوع است. دغدغه بنده به عنوان یک جامعه‌شناس حل آن مسائل است نه طرح یک نظام معرفتی. نظام معرفتی در وهله اول باید مسائل جامعه را حل و فصل کند.
وی در ادامه گفت: در باورهای علم دینی بر سر خود علم نیز اختلاف است. هرکسی بنا به دریافت خود از معنای علم سعی در تحول آن دارد. دغدغه رهبری در بحث تحول، علومی است که در دانشگاه‌ها وجود دارد. جدای از تولید علوم، بحث بر سر این است که با علوم اجتماعی موجود در دانشگاه باید چه کرد؟ آیا این اتفاق، اسلامی شدن علوم هست یا خیر؟ با این تفسیر باید ابتدا روشن شود که مراد از علم در این بحث‌ها چیست؟ لذا باید مشخص شود که محل نزاع در تحول علوم کجاست؟
عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گفت: علم معنای مختلفی در روایات دارد. این روایات به چند دسته تقسیم می‌شوند. یک دسته از این روایات معنای عرفانی دارند، که علم را بصیرت، نورانیت و شناخت متعالی می‌دانند. دسته دیگر معنای عرفی علم را مورد توجه قرار می‌دهند. (مثل روایت اطلبو العلم ولو بالصین. که علم را طلب کنید حتی اگر در چین باشد.) و روایات دیگری که در این باب از علم بحث می‌کنند. در نظریه بنده بحث در مورد معنای علم از نگاه روایاتی که علم را مجهول و قفل می‌دانند و روایاتی که علم را مساله و قابل حل می‌دانند، همچنین روایاتی که فرایند حل مساله و کشف را بیان می‌کنند و روایاتی که بحث تحلیل را بیان می‌کنند مورد بررسی قرار می‌گیرند. تفکر حاکم در این روایات، با عباراتی چون تفکر تحلیلی، تفکر انتقادی بیان شده است.
وی افزود: در بحث نتیجه نیز از روایاتی که از جنبه ابزاری علم بحث می‌کنند استفاده شده است. روایتی چون اطلبوالعلم بالاستعماله یعنی علم را با استعمال و کاربرد آن طلب کنید، در نظریه بنده بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد. قرار است مدلی از علم ارائه شود که کاربرد داشته باشد. کاربرد این مدل برای استفاده در مباحث اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. در تحول علوم انسانی روایاتی که نگاه عرفانی به علم دارند جای بحث ندارند. این جمله به این معنی نیست که نباید وجود داشته باشد، بلکه در بحث و نظریه بنده خیلی کاربرد ندارد. اما مفهوم عرفی علم که ناظر به بقای اجتماعی است و بحث استعمال علم را مطرح می‌کند، از مباحثی است که قرار است در جامعه خود آن را گسترش دهیم و جامعه علمی را به سمت آن سوق دهیم.
کافی در ادامه گفت: بحث دیگری که در روایات وجود دارد، علم نافع و مضر است. لذا آن علمی که قرار است در معنای عرفی و استعمالی استفاده شود باید نافع باشد. بسیاری از علومی که بخصوص در شاخه علوم انسانی در دانشگاه‌ها مطرح شده و در حال گسترش است، برای جامعه کنونی نافع نیستند. لذا اگر بحث تحول و نافعیت علم در جامعه مطرح شود به نظر می‌رسد از هر طرح تولید علم دینی مناسب‌تر است. باید علوم نافع شوند و به تعبیر شهید مطهری، یکی از منظورهای جامعه و افراد آن را برطرف کند. در آثار شهید مطهری هیچ اثری از اصطلاح علم دینی وجود ندارد. شهید مطهری در آثار خود از علوم اسلامی نام برده است ولی منظورش همان بحث علوم حوزوی است. لذا نافع بودن و استعمال علم، مفهوم مورد نظر در نظریه اینجانب است.
وی افزود: معنای دیگری از علم که در منطق بیان شده است، معادل knowledge)) و به مفهوم مطلق آگاهی‌های انسان است. مطلق به مفهوم موضوعی، روشی و غایت. یعنی هر چیزی که در ذهن انسان می‌آید، آگاهی است و برخی آن را علم ترجمه کرده‌اند. مسلماً این معنا از علم مورد بحث در تحول در علوم نیست. علمی که تحت عنوان (knowledge) یا همان تصورات و بدیهیات، جزئیات و کلیات مورد نظر علم دینی نیست و مختص بحث‌های فرا روشی است. برخی این مفهوم را برای علم دینی مد نظر قرار داده‌اند که خیلی به غایت تحول علوم انسانی در دانشگاه‌ها نزدیک نیست.
استاد جامعه شناسی گفت: یک مفهوم دیگر در فلسفه علم وجود دارد که دو معنا را شامل می‌شود، علومی که مرتبطند ولی مستقل هستند. یکی از این مفاهیم دیسیپلین (Discipline) یا رشته علمی و دیگری ساینس (Science) یا رشته علوم تجربی است. در تحول و اسلامی کردن، دیسیپلین خیلی معنا ندارد. موضع‌گیری که معمولاً آقای کچوئیان و پارسانیا می‌کنند مبنی بر اینکه باید اندیشه اجتماعی و فلسفه اجتماعی ایجاد کرد از سنخ دیسیپلین است. قبلاً نیز رگه‌هایی از آن در سنت اسلامی وجود داشت، از فارابی تا کنون مبحثی چون «علم الاجتماع» و «علم النفس» وجود داشته که دیسیپلین به حساب می‌آیند. اما آن چیزی که امروز در دانشگاه‌های ایران وجود دارند دیسیپلین نیستند، بلکه ساینس هستند. معنای ساینس معنایی است که در فلسفه علم مورد نظر است. به نظر می‌رسد علمی که مشکل‌ساز بوده و یا با جامعه و فرهنگ ما و همچنین با دین و آموزه‌های دینی اسلام هماهنگ نبوده مفهوم ساینس است. مفهومی که انحصارگرا و تقلیل‌گراست.
وی افزود: بحث مدنظر این است که ساینس قابل تحول است یا خیر؟ آیا ساینس اسلامی می‌شود یا خیر؟ البته تحول و اسلامی شدن با حفظ هویت. تمام کسانی که می‌خواستند ساینس را حفظ کنند و آن را اسلامی کنند در نهایت به سمت دیسیپلین غلتیده‌اند. ماحصل تلاش آنها تبدیل به یک دیسیپلین دینی شده است. لذا شناخت مرز این دو، در ارائه نظریه مهم است. باید با حفظ ماهیت ساینس بتوان آن را متحول کرد. باید با حفظ ماهیت، آن را با آموزه‌های دینی و فرهنگ خودی هماهنگ و منسجم کرد. در مقوله دیسیپلین، راحت‌تر می‌توان آن‌ها را بررسی و حتی تولید کرد. اما در مقوله ساینس دقت بیشتری مورد توجه است.
وی تصریح کرد: یکی از تفاوت‌های علم در منطق و علم در فلسفه نوع تعلق جهانی آنهاست. علم در منطق متعلق به جهان دوم و ذهنی بودن است ولی علم در فلسفه علم جهان سومی و بین الاذهانی است. علم درصورتی‌که بین الاذهانی نشود، تبدیل به یک جریان نمی‌شود و هویت علمی پیدا نمی‌کند. در تعریف فلسفی علم، علم هویت جمعی پیدا کند و بصورت کتاب و مقاله بصورت جهان سومی و بین الاذهانی در آید و در دانشگاه‌ها مطرح و تدریس شود. چنانچه علم بصورت یک جریان درآید می‌تواند تحول ایجاد کند. البته در بسیاری از جوامع پیشرفته این علوم رو به افول است اما در جامعه ما زنده و پویاست. این علوم در حال تدریس هستند و کارها تحقیقات بسیاری برمبنای آن در حال اجرا است. لذا دغدغه اصلی اصلاح و تحول در این علوم است.

 


http://icih.ir/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C/892







نوع مطلب : علم دینی، نشست تخضصی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:21 ب.ظ

Really many of terrific tips.
cialis online deutschland cialis 20mg prix en pharmacie generic low dose cialis buy original cialis cialis for sale south africa cialis billig cialis billig low cost cialis 20mg cialis e hiv cheap cialis
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:54 ب.ظ

Great info. With thanks.
aarp recommended canadian pharmacies Northwest Pharmacy drugstore online top rated canadian pharmacies online how safe are canadian online pharmacies canadian online pharmacies legal online pharmacies tech school canada drugs online canadian prescription drugstore canadian discount pharmacies in ocala fl
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:17 ق.ظ

Thanks a lot, A good amount of info.

where can i get viagra prescription viagra or sildenafil how to order viagra pills buying viagra online uk cheap viagra buy viagra online uk cheap buy generic viagra no prescription buy original viagra buy viagra uk next day delivery viagra mail order
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:31 ب.ظ

You made your point very clearly..
cialis 100mg suppliers overnight cialis tadalafil cialis 5 mg scheda tecnica low cost cialis 20mg comprar cialis 10 espa241a click here take cialis generic low dose cialis canada discount drugs cialis cialis australian price buy cialis cheap 10 mg
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:51 ب.ظ

You explained that really well!
canadian cialis we use it cialis online store acquistare cialis internet buying cialis on internet cialis online nederland cialis generico online cialis without a doctor's prescription cialis tablets australia ou trouver cialis sur le net online prescriptions cialis
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:57 ق.ظ

Info nicely utilized!!
how to buy viagra online uk price on viagra how to buy viagra online without prescription buy cheap viagra online with prescription how can i get viagra uk price of viagra where to buy real viagra kamagra viagra online canada age to buy viagra
دوشنبه 22 مرداد 1397 02:49 ب.ظ

Incredible many of terrific knowledge!
generic cialis at the pharmacy precios cialis peru we use it 50 mg cialis dose generic cialis 20mg tablets cialis kaufen bankberweisung calis cialis 5mg billiger cialis dose 30mg if a woman takes a mans cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:16 ق.ظ

Regards! Great information!
try it no rx cialis cialis 5 mg achat cialis en itali cialis generic tadalafil buy we recommend cheapest cialis cialis 10mg prix pharmaci generic cialis soft gels how does cialis work cialis sicuro in linea cialis generique 5 mg
دوشنبه 10 اردیبهشت 1397 10:39 ب.ظ
фитнес резинкас сумы
купить спортивную резинку киев
магазин в котором продаётся резина для фитнеса
набор резиновых петель для тренировок 2 шт усилие 16 39 кг
и 23 57 кг
петли для тренировок днепр
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 07:36 ق.ظ

You've made your point.
buy female viagra online where to buy sildenafil uk uk pharmacy viagra buy viagra ireland buy herbal viagra where to buy viagra online without prescription buy canada viagra viagra pills can you actually buy viagra online where can i buy viagra
جمعه 17 فروردین 1397 11:17 ب.ظ

Nicely put. Thank you.
female cialis no prescription cialis authentique suisse side effects of cialis cialis uk next day cialis dosage amounts prices on cialis 10 mg cialis y deporte weblink price cialis cialis 20 mg cost cialis lowest price
جمعه 3 فروردین 1397 09:15 ب.ظ

You reported this perfectly.
cialis uk next day generic cialis at the pharmacy weblink price cialis tarif cialis france when will generic cialis be available cialis tablets cialis 100mg suppliers look here cialis order on line cialis generique 5 mg cialis rezeptfrei
دوشنبه 28 اسفند 1396 02:49 ق.ظ

Thank you! Loads of data!

generic cialis 20mg uk cost of cialis per pill cialis usa cost we choice free trial of cialis cialis online warnings for cialis il cialis quanto costa cialis tablets for sale ou acheter du cialis pas cher if a woman takes a mans cialis
شنبه 1 مهر 1396 08:26 ق.ظ
Great blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
A theme like yours with a few simple adjustements would really make my blog stand out.
Please let me know where you got your design. Appreciate
it
دوشنبه 16 مرداد 1396 11:56 ق.ظ
Today, I went to the beachfront with my children. I found
a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear." She placed the shell to her
ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear.
She never wants to go back! LoL I know this is totally off topic but I had to tell someone!
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:49 ق.ظ
Article writing is also a excitement, if you be familiar
with afterward you can write if not it is difficult to write.
جمعه 6 مرداد 1396 06:30 ب.ظ
Hey there, You have done a fantastic job. I will definitely
digg it and personally suggest to my friends. I am
sure they'll be benefited from this website.
دوشنبه 19 تیر 1396 05:57 ق.ظ
For the reason that the admin of this website is working,
no uncertainty very quickly it will be well-known, due to its quality contents.
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 10:58 ق.ظ
Nice post. I learn something new and challenging
on sites I stumbleupon everyday. It's always useful to read articles from
other writers and use something from their sites.
یکشنبه 3 اردیبهشت 1396 09:42 ق.ظ
If you desire to get much from this article then you have to apply such strategies to your won website.
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:06 ب.ظ
It's very straightforward to find out any matter
on net as compared to books, as I found this article
at this web site.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :