تبلیغات
گپ فرهنگی: مجید كافی - خلاصه‌ای از كتاب تاریخ در قرآن
 
گپ فرهنگی: مجید كافی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : mkafi
نویسندگان
برچسبها
جمعه 27 بهمن 1396 :: نویسنده : mkafi

مسائل و مشكلات مربوط به گزارشها در باب خاستگاه و منشاء، چیستی، چرایی و چگونگی وقایع گذشته، سرنوشت ملت، فرهنگ، تمدن و بشریت، مورد توجه همة ادیان الهی و غیرالهی و همچنین اندیشه انسانهای بسیاری در طول تاریخ بوده است. نتایج این مساعی‌ها و تلاشها در زمینه فهم و تفسیر وقایع و فرآیندهای تاریخی از سوی رسولان و اندیشمندان هر دین و جامعه‌ای نفوذ قابل توجهی میان مردم یافته است. از این رو بیشتر ادیان بزرگ و زندة جهان امروز و همچنین بسیاری از دانشمندان رشته‌های مختلف با وقایع تاریخی پیوند نزدیكی داشته و دارند. این مطلب بدین معنا است كه در ادیان نیز توجه خاصی به پدیده‌های گذشته مرتبط به انسان شده است.

دین مبین اسلام نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. قرآن توجه ویژه‌ای نسبت به گذشته و تاریخ دارد. وجود آیات تاریخی بسیار، تفسیر تاریخی و توجه به شأن نزول آیات، استخراج نگرش تاریخی و استخراج ویژگیهای گزارشها‌ی تاریخی قرآن انگیزه‌ای شده است تا ما نیز همانند بسیار از اندیشمندان مسلمان رو به سوی تفسیر موضوعی «تاریخ در قرآن» بیاوریم. اما دلایل زیادی برای اهمیت داشتن تاریخ در قرآن می‌توان بیان كرد كه عبارتند از:

1. هر آنچه به قرآن پیوند می‌خورد از اهمیتی خاص برخوردار است و یكی از این موضوع‌ها بیان شده در قرآن پدیده‌های گذشته و تاریخ است؛ هم به لحاظ ذكر سرگذشت اقوام گذشته و هم به لحاظ محتوایی كه در سوره‌های قرآن وجود دارد؛ مثلا بیش از پنجاه درصد از اسمهای سوره‌های قرآن كه مربوط به مسائل انسان است، تاریخی هستند.

2. قرآن اهمیت زیادی به تاریخ و گذشته می‌دهد. اگر موضوعهای بیان‌‌شده در قرآن از این نظر بررسی شود، در نخستین نظر متوجه می‌شویم كه بزرگترین بخش آیات قرآن از وقایع گذشته خبر می‌دهند؛ چرا كه مطالعه در تاریخ، چه برای افراد و چه برای اقوام و جوامع به اندازه مطالعه جهان و آفرینش اهمیت دارد. افزون بر این بخشی از آیات قرآن كه در زمان نزول، بیانگر مسائل اجتماعی آن زمان بودند و جز آیات اجتماعی قرآن به حساب می‌آیند، نسبت به زمان ما جزء آیات تاریخی تلقی می‌شوند؛

3. سومین اهمیت به نوعی اهمیت در تكلیف است كه مسلمانان در قرآن به مطالعه و سیر در گذشته فراخوانده شده‌اند؛ در قرآن تفكر و تحقیق در باب وقایع گذشته و نتیجه‌گیری از سرگذشت اقوام و قدرتها و حوادث تاریخی با لحن تأكیدی بسیار قاطعی بیان شده است و پیروان خود را بدان امر می‌كند و حتی با تأكید بیشتری از امر به صورت یك استفهام بیان می‌كند، بدین معنی كه می‌خواهد بگوید در شگفت است كه چگونه زمین را نمی‌گردید تا سرنوشت كسانی را كه پیش از شما می‌زیستند و از شما قدرت‌مندتر بودند، بنگرید. أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا كَیْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً (غافر، 83)؛ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِیرُواْ فِی الأَرْضِ فَانْظُرُواْ كَیْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذَّبِینَ (آل‌عمران، 137). این فرمان با همین لحن و تأكید با اختلافاتی در تعبیر، چهاده بار در قرآن تكرار شده است.

4. همچنین برای شناخت هر جامعه‌ای شناخت فرهنگ آن جامعه لازم و ضروری است. اما برای درك بهتر فرهنگ یك جامعه، شناخت تاریخ آن جامعه نیز ضرورت می‌یابد. از این رو شناخت تاریخ هر جامعه‌ای بدین جهت مهم است كه فهم و درك فرهنگ هر جامعه‌ای مبتنی بر شناخت تاریخی آن جامعه است. یكی از منابعی كه بهتر می‌توان تاریخ را از آن به دست آورد و شناخت، قرآن است. 

5. قرآن تنها سند تاریخی است كه می‌تواند از نخستین مراحل زندگی انسان (انسان در امت واحده و قبل از بعثت پیامبران) سخن بگوید و از آنها پرده بردارد. شناختی كه قرآن از گذشته ارائه می‌دهد از زمان هبوط حضرت آدم بر زمین آغاز می‌شود و تمام حوادث بزرگی كه انسان شاهد آن بوده را در بر می‌گیرد. قرآن چنان گزارشهای تاریخی از زندگی انسان و اعمال وی در دورانهای مختلف ارائه می‌دهد كه از شناخت گذشته و حال فراتر می‌رود و به افقهای آینده می‌رسد و حتی پیشگوییهای دقیق را نیز درباره حوادث عظیمی كه انسان در مسیر خود مشاهده خواهد كرد شامل می‌شود. البته ما نمی‌خواهیم ثابت كنیم كه قرآن مدرك تاریخی فراگیری است كه تمام جزئیات حوادث را در بر می‌گیرد.

6. قرآن اثبات كنندة بسیاری از وقایع تاریخی پیش از ظهور اسلام نیز هست. گاهی تنها سند و اطلاعاتی را كه ما از وقایع گذشته و ادیان پیش از اسلام داریم، قرآن است.

به این دلایل و شاید دلایل دیگر تاریخ در بین مسلمانان از اهمیت خاصی برخوردار شده است؛ چه تاریخ در سپهر قرآن تنها موضوعی مربوط به گذشته نیست و نقش راهنمایی و راهگشایی آن برای حال و آینده همچنان پا بر جاست. بنابر این شایسته است كه به آیات تاریخی قرآن توجه خاصی گردد و به صورت یك موضوع تفسیری به آن پرداخته شود.

می‌تواند «تاریخ در قرآن» دو معنا داشته باشد: یكی بررسی تمامی آیاتی كه به شكلی به گذشته و پدیده‌های تاریخی مرتبط است. این صورت می‌تواند شامل آیاتی باشد كه در مورد اقوام و ملل گذشته صحبت می‌كند (آیات تاریخی)، در مورد كلیتی به نام گذشته بحث می‌كند (نگرش تاریخی)، در مورد ادیان و پیامبران گذشته مطالبی را عنوان می‌كند (دین‌شناسی تاریخی)، همچنین از این بیانها، بحثها و صحبتهای قرآن در مورد گذشته می‌توان ویژگی‌هایی را در مورد تاریخنگاری قرآن استنباط و استخراج نمود (تاریخنگاری قرآن)، و سرانجام آیاتی كه ناظر به تحولات اجتماعی صدر اسلام بوده‌اند، ولی نسبت به زمان ما آیاتی تاریخی تلقی می‌شوند (آیات اجتماعی)؛ دوم می‌تواند نوعی تفسیر موضوعی از این 5 دسته آیات تاریخی منظور باشد. این كتاب با بررسی و تفسیر آیات تاریخی به یك تفسیر موضوعی از آیات تاریخی نائل آمده است.

مهمترین هدف این تحقیق نیز اسنتباط و استخراج مختصات تاریخ‌نگری و ویژگیهای تاریخنگاری قرآن است كه با بهره‌مندی از روش تفسیر موضوعی قرآن و در پی آن تاریخ اندیشة اسلامی به آن اهتمام می‌ورزیم. هدف كشف و فهم معرفت تاریخی وحیانی در مجموعه‌ای از قوانین عام و جهان‌شمول از بین پدیده‌های تاریخی مطرح شده در قرآن است كه حركت تاریخ تابع آنها است. هدف از بیان تاریخ در قرآن و اندیشه‌ اسلامی صرفا چون منبعی برای وعظ و اندرز نیست، بلكه از رهگذر آن نقد سیاسی، تربیت سیاسی و توجیه فرهنگی نیز مد نظر است.

 





نوع مطلب : یادداشتهای روزانه، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 07:39 ق.ظ

Whoa loads of amazing data.
buy viagra walgreens online pharmacy viagra uk buy generic sildenafil buy viagra in store how to buy viagra without a prescription sildenafil uk buy viagra usa pharmacy can u buy viagra online cheapest viagra online where yo buy viagra
جمعه 17 فروردین 1397 11:20 ب.ظ

Beneficial advice. Cheers!
ou trouver cialis sur le net viagra vs cialis cialis 30 day trial coupon viagra cialis levitra 5 mg cialis coupon printable cialis sale online buy cialis online nz are there generic cialis acquisto online cialis cialis pills price each
جمعه 3 فروردین 1397 09:19 ب.ظ

Incredible plenty of very good information.
cialis generic acquistare cialis internet cialis 200 dollar savings card the best choice cialis woman tarif cialis france cialis ahumada cialis preise schweiz american pharmacy cialis brand cialis nl cialis for daily use
دوشنبه 28 اسفند 1396 02:54 ق.ظ

Kudos, Fantastic information!
we like it safe cheap cialis generic cialis tadalafil low cost cialis 20mg generic for cialis cialis generico milano only here cialis pills cialis cost prescription doctor cialis cialis prezzo in linea basso cialis 20 mg effectiveness
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :